Je denkt waarschijnlijk dat je veilig zit zolang de thermostaat van je koelkast op 4 graden staat, maar wist je dat je koelkast ondanks de kou een broeinest voor gevaarlijke bacteriën kan zijn? Nieuw onderzoek onthult dat gebrekkige hygiëne een veel groter risico vormt voor je gezondheid dan een graadje meer of minder, waardoor je door simpelweg vaker te poetsen direct je kans op een voedselvergiftiging minimaliseert.
Experts op het gebied van voedselveiligheid hameren altijd op het belang van de koudeketen. Toch gooit een nieuwe studie van de Veterinair Medische Universiteit van Wenen (Vetmeduni) de traditionele adviezen overhoop. Ze keken met geavanceerde technologie naar de microben in de gemiddelde huishoudkoelkast en de resultaten zijn, zacht uitgedrukt, een eye-opener.
Voor het onderzoek gebruikten wetenschappers voor het eerst high-resolution metagenomica om de microbiële gemeenschappen op de oppervlakken van deze apparaten in kaart te brengen. Na analyse van 45 koelkasten vonden ze niet alleen diverse schimmels, maar ook bacteriën met antimicrobiële resistentie (AMR). Dit betekent dat deze micro-organismen bestand zijn tegen middelen die ze eigenlijk zouden moeten doden, wat door de FAO wordt gezien als een van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid.
Expert-tip: Haal minimaal één keer per maand alle laden en planken uit de koelkast en reinig de achterwand met een sopje van warm water en milde zeep; dit is de plek waar condenswater vaak onzichtbare bacteriegroei bevordert.
Een vieze koelkast is gevaarlijker dan een lauwe koelkast
Uit de studie, geleid door Dr. Evelyne Selberherr, bleek dat slechts 38% van de onderzochte koelkasten onder de aanbevolen grens van 5 °C bleef. Maar liefst 24% vertoonde temperaturen boven de 7 °C. Hoewel bacteriën zich tussen de 5 °C en 65 °C razendsnel vermenigvuldigen, ontdekten de onderzoekers iets verrassends: de temperatuur alleen heeft geen significante impact op het wel of niet overleven van bacteriekolonies.
De belangrijkste factor voor voedselveiligheid is volgens de studie de frequentie van de schoonmaak. Met andere woorden: we moeten de binnenkant van onze koelkast veel vaker poetsen dan we nu waarschijnlijk doen. De temperatuur mag dan laag zijn, maar een vervuilde ondergrond biedt bacteriën een stabiele plek om te overleven.
In 60% van de onderzochte koelkasten werden potentieel ziekmakende bacteriën aangetroffen, zoals Bacillus cereus en Staphylococcus aureus. Zelfs de gevreesde Listeria monocytogenes kwam voor in de monsters. De grote diversiteit aan soorten wijst erop dat kruisbesmetting door constante aanraking en het in- en uitruimen van boodschappen de microbiële wereld in je koelkast continu voedt.
De onderzoekers benadrukken daarom dat we niet blind moeten staren op de thermostaat alleen. Vooral in huishoudens met kwetsbare personen is een vaste schoonmaakroutine essentieel. Hygiëne is geen bijzaak, maar de basis van een veilige keuken. Sla deze gids op voor later.